สถิติเอชไอวีทั่วโลกชุดล่าสุด ณ วันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือค่าประมาณของโครงการเอดส์แห่งสหประชาชาติ (UNAIDS) สำหรับปี ค.ศ. 2025 (พ.ศ. 2568) ที่เผยแพร่เมื่อ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 2026 เช่น ผู้มีเชื้อเอชไอวีราว 41.0 ล้านคน ตัวเลขชุดนี้เป็นค่าประมาณที่มีช่วงกำกับ เทียบตรง ๆ กับตัวเลขที่เคยโพสต์เมื่อปีก่อนไม่ได้ และเป็นตัวเลขของทั้งโลก ไม่ใช่ของไทย ก่อนใช้ในสื่อวันเอดส์โลก ควรรู้ว่าแต่ละตัววัดอะไร

สถิติเอชไอวีทั่วโลกชุดล่าสุด มาจากไหน

เอกสารข้อเท็จจริงปี 2026 ของ UNAIDS เขียนว่าข้อมูลมาจาก 172 ประเทศที่รายงานสำหรับปี 2025 และข้อมูลรายประเทศอยู่บนเว็บ AIDSinfo ตั้งแต่ 27 กรกฎาคม 2026 หน้าคำอธิบายข้อมูลของ UNAIDS เล่าว่าแต่ละประเทศส่งข้อมูลช่วงปลายเดือนมีนาคมของทุกปี ปีในเอกสารของ UNAIDS และองค์การอนามัยโลกเป็นปี ค.ศ.

ตัวเลขระดับโลกชุดเดียวกันอยู่ในหน้าข้อเท็จจริงเรื่องเอชไอวีขององค์การอนามัยโลก (WHO) ฉบับ 27 กรกฎาคม 2026 และในหน้าวันเอดส์โลก 2026 ของ UNAIDS ชื่อ "Ending AIDS starts with access" ซึ่งเขียนว่าธีมของปีนี้คือการเข้าถึง (เปิดอ่านเมื่อ 30 ตุลาคม 2569) ผู้เขียนแนะนำให้เขียนที่มาและปีของข้อมูลไว้ใต้ตัวเลขทุกครั้ง เช่น ที่มา UNAIDS ข้อมูลปี 2025 เรื่องการนำสื่อของสองหน่วยงานไปใช้ อ่านต่อได้ที่ สื่อรณรงค์วันเอดส์โลกของ WHO และ UNAIDS ใช้ได้แค่ไหน

ผู้มีเชื้อ ผู้ได้รับเชื้อรายใหม่ และผู้เสียชีวิต วัดคนละเรื่อง

ตัวเลขหลักของ UNAIDS สำหรับปี 2025 วัดคนละอย่าง

  • ผู้มีเชื้อเอชไอวี 41.0 ล้านคน คือจำนวนคนที่อยู่กับเชื้อในปีนั้นทั้งหมด
  • ผู้ได้รับเชื้อเอชไอวีรายใหม่ 1.2 ล้านคน คือคนที่ได้รับเชื้อในปี 2025 ปีเดียว
  • ผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ 570,000 คนในปี 2025
  • ผู้ที่ได้รับยาต้านเอชไอวี 32.1 ล้านคน ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2025 หรือร้อยละ 78 ของผู้มีเชื้อทั้งหมด

หน้าคำอธิบายข้อมูลของ UNAIDS เขียนว่าจำนวนผู้มีเชื้อ ผู้ได้รับเชื้อรายใหม่ และผู้เสียชีวิต ได้จากแบบจำลอง เพราะนับจำนวนจริงไม่ได้ ผู้เขียนจึงแนะนำว่าอย่าเขียนว่าตรวจพบ 1.2 ล้านคน เพราะตัวเลขนี้ไม่ใช่จำนวนที่ตรวจพบในปีนั้น

WHO อธิบายว่าเอชไอวีเป็นไวรัสที่โจมตีระบบภูมิคุ้มกัน เอดส์คือระยะที่ลุกลามที่สุดของการติดเชื้อ และเอชไอวีที่ไม่ได้รักษาอาจดำเนินไปสู่เอดส์ ซึ่งมักใช้เวลาหลายปี ยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่เมื่อเข้าถึงการป้องกัน การตรวจ และการรักษา เอชไอวีเป็นภาวะเรื้อรังที่ดูแลได้ และผู้มีเชื้อมีชีวิตยืนยาวและสุขภาพดีได้ ผู้เขียนแนะนำให้วางตัวเลขผู้เสียชีวิตคู่กับตัวเลขการเข้าถึงการรักษา

ตัวเลขในวงเล็บคือช่วงของค่าประมาณ

ตัวเลขของ UNAIDS ส่วนใหญ่มีวงเล็บต่อท้าย เช่น ผู้มีเชื้อเอชไอวี 41.0 ล้านคน [35.3 ล้าน–47.5 ล้าน] หน้าคำอธิบายข้อมูลเขียนว่าต้องใช้ค่าประมาณ เพราะการนับให้ครบทุกคนต้องตรวจเอชไอวีทุกคนอย่างสม่ำเสมอและสอบสวนการเสียชีวิตทุกราย ซึ่งทำไม่ได้ในทางปฏิบัติและมีปัญหาทางจริยธรรม

ภาพประกอบ: สถิติเอชไอวีทั่วโลก อ่านอย่างไรก่อนใช้ในสื่อวันเอดส์โลก (2/3)

ตัวเลขในวงเล็บคือขอบล่างและขอบบนของช่วงที่ UNAIDS มั่นใจว่าค่าจริงอยู่ในนั้น ช่วงแคบแปลว่าแม่นกว่า ช่วงกว้างแปลว่าไม่แน่นอนมากกว่า และค่าที่ต้องตั้งสมมติฐานหลายข้อ เช่น ผู้ได้รับเชื้อรายใหม่ในเด็ก จะมีช่วงกว้างกว่า ในเอกสารปี 2026 เด็กอายุ 0–14 ปีที่ได้รับเชื้อรายใหม่ในปี 2025 มี 93,000 คน [63,000–140,000] ผู้เขียนแนะนำให้เขียนว่าราว 41 ล้านคน หรือใส่ช่วงไว้ท้ายโปสเตอร์ อย่าเขียนเหมือนนับได้ครบทุกคน

จะเทียบกับปีก่อน ต้องใช้ตารางชุดเดียวกัน

หน้าคำอธิบายข้อมูลของ UNAIDS เขียนว่าค่าประมาณชุดล่าสุดเทียบกับชุดที่เผยแพร่ในปีก่อนไม่ได้ เพราะข้อมูลใหม่เปลี่ยนแนวโน้มได้ รวมถึงตัวเลขของปีที่ผ่านไปแล้ว และแบบจำลองถูกปรับตามความรู้ล่าสุด UNAIDS จึงทำตัวเลขย้อนหลังทั้งชุดใหม่ทุกปี

ผู้เขียนจึงแนะนำให้ใช้ตารางย้อนหลังในเอกสารชุดล่าสุด ตารางของเอกสารปี 2026 ลงผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ปี 2024 ไว้ 600,000 คน [460,000–830,000] ถ้าจะเทียบกับปีก่อน ให้เทียบ 570,000 กับเลขนี้ ไม่ใช่กับเลขที่เคยโพสต์เมื่อปีที่แล้ว ตารางเดียวกันยังลงผู้ได้รับยาต้านเอชไอวี 7.6 ล้านคนในปี 2010 และ 32.1 ล้านคนในปี 2025 ส่วนเป้าหมายของปี 2030 อ่านต่อได้ที่ ยุติเอดส์ภายในปี 2030 แปลว่าอะไร เอชไอวีจะหมดไปไหม

ตัวเลขโลก ภูมิภาค และไทย อย่าใช้แทนกัน

เอกสารฉบับเต็มของ UNAIDS มีตารางรายภูมิภาคปี 2025 เช่น ภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกมีผู้มีเชื้อเอชไอวี 7.1 ล้านคน [6.3 ล้าน–8.0 ล้าน] ผู้ได้รับเชื้อรายใหม่ 280,000 คน และผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ 120,000 คน ตัวเลขนี้เป็นของหลายประเทศรวมกัน ไม่ใช่ของไทย

สองหน่วยงานยังแบ่งภูมิภาคไม่เหมือนกัน เช่น หน้าข้อเท็จจริงของ WHO ใช้ภูมิภาคแอฟริกาของ WHO ส่วนตารางของ UNAIDS แบ่งแอฟริกาไว้หลายภูมิภาค ผู้เขียนแนะนำให้บอกว่าเป็นภูมิภาคตามการแบ่งของหน่วยงานไหน

ถ้าจะพูดถึงไทย ให้ใช้ตัวเลขของไทย แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ปี 2564/2565 ของกรมควบคุมโรค เล่าว่าตอนที่แนวทางพิมพ์ ศูนย์รวมข้อมูลสารสนเทศด้านเอชไอวีของประเทศไทย (HIV INFO HUB) แบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกเป็นข้อมูลเพื่อการอ้างอิงตามการรายงานอย่างเป็นทางการ ปรับปรุงรายปี ส่วนที่สองเป็นข้อมูลเพื่อติดตามงาน ปรับปรุงรายไตรมาส

หน้าแรกของระบบที่เปิดอ่านเมื่อ 30 ตุลาคม 2569 ใช้ชื่อ HIV INFO HUB+ ผู้เขียนแนะนำให้ใช้ตัวเลขรายปีตามการรายงานอย่างเป็นทางการในสื่อรณรงค์ และบอกปีของข้อมูล

ภาพประกอบ: สถิติเอชไอวีทั่วโลก อ่านอย่างไรก่อนใช้ในสื่อวันเอดส์โลก (3/3)

คำถามที่พบบ่อย

ผู้มีเชื้อเอชไอวี 41 ล้านคน รวมคนที่ยังไม่รู้ตัวด้วยไหม

รวม เอกสารของ UNAIDS เขียนว่าในปี 2025 ผู้มีเชื้อร้อยละ 88 รู้สถานะของตัวเอง และราว 5.0 ล้านคนยังไม่รู้ว่าตัวเองมีเชื้อ WHO เขียนว่าหลายคนไม่รู้สถานะจนถึงระยะหลังของการติดเชื้อ การตรวจเอชไอวีจึงเป็นทางที่ทำให้รู้สถานะ

UNAIDS กับองค์การอนามัยโลกใช้ตัวเลขชุดเดียวกันไหม

ตัวเลขระดับโลกปี 2025 ตรงกัน แต่ถ้อยคำต่างกันเล็กน้อย ตัวเลขหลักของ UNAIDS ใช้คำว่าเสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ ส่วน WHO ใช้คำว่าเสียชีวิตจากสาเหตุที่เกี่ยวกับเอชไอวี ให้ใช้คำตามแหล่งที่อ้าง

เขียนว่าทุกหนึ่งนาทีมีคนเสียชีวิต ได้ไหม

เอกสารข้อเท็จจริงปี 2026 ของ UNAIDS เขียนว่าในปี 2025 มีคนเสียชีวิตจากสาเหตุที่เกี่ยวกับเอชไอวีทุกหนึ่งนาที ถ้าจะใช้ ให้บอกปีและแหล่ง ผู้เขียนคำนวณว่า 570,000 คนต่อปีเท่ากับราวหนึ่งคนต่อนาที จึงเป็นค่าเฉลี่ยจากค่าประมาณทั้งปี ไม่ใช่การนับรายนาที

ก่อนวันที่ 1 ธันวาคม ตัวเลขของ UNAIDS จะเปลี่ยนไหม

ผู้เขียนไม่พบกำหนดออกชุดใหม่ในแหล่งที่เปิดอ่าน หน้าคำอธิบายข้อมูลของ UNAIDS เขียนว่า UNAIDS เผยแพร่ค่าประมาณที่ปรับปรุงแล้วเป็นรายปี ชุดของปี 2025 ออกเมื่อ 27 กรกฎาคม 2026 ผู้เขียนแนะนำให้เปิดหน้าข้อเท็จจริงของ UNAIDS อีกครั้งก่อนส่งงานพิมพ์

ตัวเลขสะสมตั้งแต่เริ่มระบาด ใช้อย่างไร

เอกสารข้อเท็จจริงปี 2026 ของ UNAIDS เขียนว่าตั้งแต่เริ่มมีการระบาด มีผู้ได้รับเชื้อเอชไอวี 92.0 ล้านคน และเสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ 44.2 ล้านคน สองตัวนี้เป็นยอดสะสมหลายสิบปี ผู้เขียนแนะนำว่าอย่าวางคู่กับตัวเลขรายปีจนอ่านเป็นของปีเดียว และอย่าเอาสองยอดนี้มาลบกันเป็นจำนวนผู้มีเชื้อ

สรุป

  • สถิติเอชไอวีทั่วโลกชุดล่าสุด ณ 30 ตุลาคม 2569 คือค่าประมาณของ UNAIDS สำหรับปี 2025 และหน้าข้อเท็จจริงของ WHO ลงตัวเลขระดับโลกตรงกัน
  • ตัวเลขหลักสี่ตัววัดคนละเรื่อง UNAIDS เขียนว่าจำนวนผู้มีเชื้อ ผู้ได้รับเชื้อรายใหม่ และผู้เสียชีวิตได้จากแบบจำลอง ไม่ใช่จำนวนที่นับได้ครบ
  • ตัวเลขในวงเล็บคือช่วงของค่าประมาณ ผู้เขียนแนะนำให้เขียนว่าราว และบอกปีกับแหล่ง
  • UNAIDS เขียนว่าชุดล่าสุดเทียบกับชุดที่เผยแพร่ปีก่อนไม่ได้ จะดูแนวโน้มให้ใช้ตารางย้อนหลังในเอกสารชุดล่าสุด
  • ตัวเลขโลกและภูมิภาคไม่ใช่ของไทย ถ้าพูดถึงไทย ผู้เขียนแนะนำให้ใช้ตัวเลขรายปีตามการรายงานอย่างเป็นทางการของไทยและบอกปี

ดูหน้า HIV คืออะไร? การติดต่อ อาการ การตรวจ รักษาและ U=U ของมูลนิธิเพื่อรัก (Love Foundation)

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ

แหล่งอ้างอิง