นอกจากวันเอดส์โลก 1 ธันวาคม ในรอบปียังมีวันรณรงค์เอชไอวีอื่นที่หน่วยงานของสหประชาชาติ กรมควบคุมโรคของไทย และองค์กรในต่างประเทศกำหนดไว้ บทความนี้รวมเฉพาะวันที่ผู้เขียนเปิดอ่านจากหน้าของเจ้าของวัน หรือหน้าของรัฐที่ลงรายการไว้ เมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2569 พร้อมบอกว่าเป็นวันของใคร ไม่ใช่รายการครบทุกวัน

วันรณรงค์เอชไอวีในรอบปี มีวันไหนบ้าง

วันเหล่านี้มาจากคนละที่กัน การรู้ว่าใครเป็นเจ้าของวันไหนช่วยให้หาคำขวัญและสื่อต้นแบบได้ถูกที่ และไม่เล่าวันของประเทศอื่นว่าเป็นวันของไทย

วันที่	ชื่อวัน	เป็นวันของใคร ตามหน้าที่เปิดอ่าน
1 มีนาคม	วันยุติการเลือกปฏิบัติ (Zero Discrimination Day)	UNAIDS ซึ่งเขียนว่ามุ่งยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบ ไม่เฉพาะเรื่องเอชไอวี
10 มีนาคม	National Women and Girls HIV/AIDS Awareness Day	วันของสหรัฐ ตามเว็บ HIV.gov ของรัฐบาลสหรัฐ ว่าด้วยเอชไอวีกับผู้หญิงและเด็กหญิง
27 มิถุนายน	National HIV Testing Day	วันของสหรัฐ ตาม HIV.gov ซึ่งเขียนว่าเริ่มมีครั้งแรกปี 1995 ชวนคนไปตรวจเอชไอวี
1 กรกฎาคม	วันรณรงค์ตรวจเอชไอวี (Voluntary Counselling and Testing Day)	กรมควบคุมโรคของไทย ปี 2569 ชวนรณรงค์ตลอดเดือนกรกฎาคม
21 กรกฎาคม	Zero HIV Stigma Day	วันรณรงค์สากล กลุ่มองค์กรสี่แห่ง เช่น NAZ ของสหราชอาณาจักรและสมาคม IAPAC ประกาศเมื่อปี 2022 และ HIV.gov ของรัฐบาลสหรัฐลงรายการไว้ด้วย
18 กันยายน	National HIV/AIDS and Aging Awareness Day	วันของสหรัฐ HIV.gov เขียนว่านำโดยองค์กร The AIDS Institute ว่าด้วยเอชไอวีกับการสูงวัย
1 ธันวาคม	วันเอดส์โลก (World AIDS Day)	องค์การอนามัยโลกและ UNAIDS

1 ธันวาคม องค์การอนามัยโลกและ UNAIDS เขียนถึงวันนี้ว่าอะไร

หน้าแคมเปญขององค์การอนามัยโลกเขียนว่าวันที่ 1 ธันวาคมคือวันเอดส์โลก เป็นวันที่พาคนจากทั่วโลกมาสร้างความตระหนักเรื่องเอชไอวีและเอดส์ และแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันระหว่างประเทศ หน้าเดียวกันเขียนว่านี่เป็นวันสุขภาพระดับนานาชาติที่คนรู้จักกว้างขวางที่สุดวันหนึ่ง ไม่ได้เขียนว่าเป็นวันเดียวหรือวันที่ดังที่สุด และเป็นโอกาสสร้างความตระหนัก รำลึกถึงผู้ที่เสียชีวิต และฉลองความสำเร็จ

ฝั่ง UNAIDS เขียนว่าทุกปีในวันที่ 1 ธันวาคม ผู้คนทั่วโลกมารวมกันเพื่อแสดงการสนับสนุนผู้มีเชื้อเอชไอวี และรำลึกถึงผู้ที่เสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ และทุกปีหน่วยงานของสหประชาชาติ รัฐบาล และภาคประชาสังคมร่วมกันรณรงค์ภายใต้ธีมเฉพาะ เมื่อเปิดอ่าน 7 ต.ค. 2569 รายการธีมของทั้งสองหน้าลงถึงปี 2025 บทความนี้จึงไม่ยกธีมของปีใดมาเขียน

1 มีนาคม วันยุติการเลือกปฏิบัติ พูดเรื่องอะไร

หน้าของ UNAIDS เขียนว่าวันยุติการเลือกปฏิบัติตรงกับวันที่ 1 มีนาคมของทุกปี เป็นวันเฉลิมฉลองสิทธิของทุกคนที่จะมีชีวิตที่เต็มที่ ทำประโยชน์ได้ และมีศักดิ์ศรี และเน้นว่าคนเราเรียนรู้และส่งเสริมการไม่กีดกัน ความเห็นอกเห็นใจ สันติภาพ และขบวนการเพื่อการเปลี่ยนแปลงได้

ข้อที่ต้องบอกให้ชัดคือขอบเขต หน้านั้นเขียนว่าวันนี้มุ่งยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบ ไม่ได้จำกัดที่เรื่องเอชไอวี ถ้าจะใช้วันนี้ทำเรื่องเอชไอวี ผู้เขียนเสนอให้บอกผู้ฟังว่าเรากำลังหยิบประเด็นหนึ่งของวันที่กว้างกว่านั้นมาคุย

วันนี้มีธีมรายปีของตัวเอง รายการธีมบนหน้านั้นเมื่อเปิดอ่าน 7 ต.ค. 2569 ลงของปี 2026 ว่า People first ก่อนนำคำขวัญไปใช้ ให้เทียบปีจากรายการนี้

1 กรกฎาคม วันที่หน่วยงานไทยชวนกันไปตรวจ

กรมควบคุมโรคเรียกวันที่ 1 กรกฎาคมว่าวันรณรงค์ตรวจเอชไอวี และใช้ชื่ออังกฤษว่า Voluntary Counselling and Testing Day แนวคิดการรณรงค์ของปี 2569 คือ “เทสเลย รู้ไว ไปต่อได้” ลงเว็บเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 และชวนให้ร่วมรณรงค์สร้างความตระหนักตลอดเดือนกรกฎาคม หน้าประกาศมีลิงก์ให้ดาวน์โหลดสื่อต้นแบบ

แนวคิดของปี 2568 ใช้ถ้อยคำอีกชุดหนึ่ง คือ “เอชไอวี ตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันได้ ตรวจได้ด้วยตนเอง” ทีมที่ทำสื่อจึงไม่ควรคัดคำขวัญปีเก่ามาใช้โดยไม่บอกปี ส่วนแนวคิดของปีถัดไป ให้รอดูจากประกาศของกรมควบคุมโรค

วันที่ขึ้นต้นว่า National เป็นวันของประเทศไหน

วันที่ขึ้นต้นว่า National ในตารางมาจากรายการของ HIV.gov ผู้เขียนอ่านว่าคำนี้หมายถึงระดับชาติของสหรัฐ ไม่ใช่ของไทย เพราะ HIV.gov เป็นเว็บของรัฐบาลสหรัฐ และหน้าของแต่ละวันพูดถึงสถานการณ์ในสหรัฐ บางวันไม่ได้นำโดยรัฐ เช่น วันที่ 18 กันยายน ซึ่ง HIV.gov เขียนว่านำโดยองค์กร The AIDS Institute รายการเดียวกันยังมีวันอื่นอีก และมีวันที่ไม่ใช่วันของสหรัฐรวมอยู่ด้วย คือวันเอดส์โลกกับ Zero HIV Stigma Day

ถ้าเห็นแฮชแท็กภาษาอังกฤษของวันเหล่านี้แล้วอยากทำตาม ผู้เขียนเสนอสองอย่าง คือบอกที่มาให้ชัดว่าเป็นวันของประเทศใด และเปลี่ยนข้อมูลบริการในโพสต์ให้เป็นช่องทางที่คนในไทยไปได้จริง เพราะเว็บค้นหาบริการที่หน้าเหล่านั้นแนะนำอยู่บนเว็บของรัฐบาลสหรัฐ

ถ้าจัดได้ปีละครั้ง ควรเลือกวันไหน และเตรียมอะไรคู่กันไว้

หัวข้อนี้เป็นข้อเสนอของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อกำหนดของหน่วยงานใด ถ้าอยากใช้ธีมที่หน่วยงานของสหประชาชาติ รัฐบาล และภาคประชาสังคมรณรงค์ร่วมกัน ให้เลือกวันที่ 1 ธันวาคม ถ้าอยากได้สื่อและถ้อยคำภาษาไทยจากกรมควบคุมโรค ให้เลือกช่วงเดือนกรกฎาคม และถ้าโจทย์เป็นเรื่องการถูกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม วันที่ 1 มีนาคมเข้ากับเนื้อหามากกว่า

ปี 2569 วันเอดส์โลกตรงกับวันอังคาร ถ้าอยากให้คนทั่วไปแวะได้ อาจกระจายกิจกรรมทั้งสัปดาห์ แล้วใช้วันที่ 1 ธันวาคมเป็นวันหลักของการสื่อสาร สิ่งที่ผู้เขียนเสนอให้เตรียมคู่กันมีดังนี้

ชื่อจุดบริการที่ไปได้จริงพร้อมเวลาทำการ
คนที่ตอบคำถามพื้นฐานได้โดยไม่ตัดสินใคร เว็บนี้มีบทความ ความรู้พื้นฐานเอชไอวีสำหรับอาสาสมัครวันเอดส์โลก
ถ้อยคำที่ไม่ตีตรา ทั้งบนป้ายและบนโพสต์
แผนงานที่เขียนไว้ก่อนว่าใครทำอะไร เว็บนี้มีบทความภาษาอังกฤษ World AIDS Day campaign checklist

มูลนิธิเพื่อรัก (Love Foundation) มีหน้าความรู้เรื่อง HIV คืออะไร? การติดต่อ อาการ การตรวจ รักษาและ U=U ที่ทีมใช้อ่านร่วมกันก่อนวันงานได้

คำถามที่พบบ่อย

ธีมหรือคำขวัญของแต่ละปี หาได้จากที่ไหน

เปิดหน้าของหน่วยงานที่เป็นเจ้าของวันนั้นโดยตรง วันที่ 1 ธันวาคมดูจากหน้าแคมเปญขององค์การอนามัยโลกและหน้าวันเอดส์โลกของ UNAIDS วันที่ 1 กรกฎาคมดูจากประกาศของกรมควบคุมโรค และเทียบปีให้ตรงก่อนสั่งพิมพ์

Zero HIV Stigma Day วันที่ 21 กรกฎาคม เป็นวันของสหรัฐใช่ไหม

ไม่ใช่ สมาคม IAPAC ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ริเริ่ม เขียนว่าเป็นวันรณรงค์สากลที่กลุ่มองค์กรสี่แห่งประกาศเมื่อ 21 กรกฎาคม 2022 เพื่อชวนสนใจการตีตราที่ผู้มีเชื้อเอชไอวีและผู้ได้รับผลกระทบยังเจอ เว็บ HIV.gov ของรัฐบาลสหรัฐลงรายการวันนี้ไว้ด้วย

วันที่ 1 ธันวาคมเริ่มเป็นวันรณรงค์ตั้งแต่ปีไหน

UNAIDS เขียนว่าวันเอดส์โลกก่อตั้งเมื่อปี 1988 และเป็นวันสากลด้านสุขภาพโลกวันแรก

จำเป็นต้องจัดกิจกรรมให้ตรงวันพอดีไหม

ผู้เขียนไม่พบข้อกำหนดเรื่องนี้ในหน้าที่เปิดอ่าน สำหรับวันที่ 1 กรกฎาคม ประกาศของกรมควบคุมโรคปี 2569 ชวนให้รณรงค์ตลอดเดือนกรกฎาคม ส่วนวันเอดส์โลก หน้าขององค์การอนามัยโลกและ UNAIDS ระบุวันที่ 1 ธันวาคม ถ้าจัดวันอื่น ผู้เขียนเสนอให้เขียนให้ชัดว่าเป็นกิจกรรมเนื่องในวันเอดส์โลก

คนที่ไม่ได้จัดงาน ใช้วันเหล่านี้ทำอะไรได้

ผู้เขียนเสนอให้ใช้เป็นเครื่องเตือนความจำของตัวเอง เช่น อ่านข้อมูลใหม่ที่หน่วยงานเผยแพร่ หรือแชร์ข้อมูลที่มีแหล่งอ้างอิงให้คนใกล้ตัว

สรุป

วันรณรงค์เอชไอวีในรอบปีไม่ได้มีแค่วันที่ 1 ธันวาคม ยังมีวันยุติการเลือกปฏิบัติ 1 มีนาคม ซึ่ง UNAIDS เขียนว่าครอบคลุมการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบ วันรณรงค์ตรวจเอชไอวี 1 กรกฎาคมของกรมควบคุมโรคไทย Zero HIV Stigma Day 21 กรกฎาคมซึ่งเป็นวันรณรงค์สากล และวันที่ขึ้นต้นว่า National ในรายการของ HIV.gov ซึ่งเป็นวันของสหรัฐ บทความนี้รวมเฉพาะวันที่เปิดอ่านได้เมื่อ 7 ต.ค. 2569 ไม่ใช่รายการครบทุกวัน

ข้อเสนอของผู้เขียนที่ใช้ได้กับทุกวัน คือเปิดหน้าของเจ้าของวันดูปีให้ตรงก่อนทำสื่อ บอกว่าเป็นวันของใคร ใช้ถ้อยคำที่ไม่ตีตรา และวางข้อมูลบริการที่ไปได้จริงไว้คู่กับข้อความรณรงค์ ถ้าอ่านจบแล้วอยากตรวจหรืออยากถามใครสักคน คุยกับเจ้าหน้าที่ที่คลินิกหรือหน่วยบริการใกล้บ้านได้โดยไม่ต้องรอให้ถึงวันสำคัญ

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ